เนื้องอกต่อมใต้สมอง โรคที่พบบ่อยแต่หลายคนยังไม่รู้จัก

เนื้องอกต่อมใต้สมอง โรคที่พบบ่อยแต่หลายคนยังไม่รู้จัก

สวัสดีค่ะ Hanaro Medical Foundation ศูนย์ตรวจสุขภาพสาขาจงโนและคังนัมค่ะ

ในร่างกายของเรามี ‘ต่อมใต้สมอง’ ซึ่งเป็นอวัยวะสำคัญที่ทำหน้าที่ควบคุมสมดุลของฮอร์โมน

เนื้องอกที่เกิดขึ้นในต่อมใต้สมองนี้พบได้บ่อยกว่าที่คิด โดยคิดเป็นประมาณ 10% ของเนื้องอกในสมองทั้งหมดค่ะ

แม้ส่วนใหญ่จะเป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง (Benign) แต่หากส่งผลต่อการหลั่งฮอร์โมน อาจทำให้เกิดอาการต่างๆ เช่น ประจำเดือนมาไม่ปกติ, ภาวะมีบุตรยาก, กลุ่มอาการคุชชิง (Cushing's Syndrome) เป็นต้น

โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปัจจุบัน มีการตรวจพบมากขึ้นเนื่องจากการตรวจ MR และ CT กลายเป็นเรื่องแพร่หลายในการตรวจสุขภาพ

วันนี้ Hanaro Medical Foundation จะพาทุกท่านไปทำความรู้จักกับ ‘เนื้องอกต่อมใต้สมอง’ กันค่ะ

เนื้องอกต่อมใต้สมอง พบบ่อยกว่าที่คิด

ต่อมใต้สมองเป็นอวัยวะในระบบต่อมไร้ท่อที่ควบคุมฮอร์โมนในร่างกาย ตั้งอยู่ในช่องที่เรียกว่า ‘Sella Turcica’ บริเวณส่วนกลางของสมอง เนื้องอกที่เกิดขึ้นที่นี่เรียกว่าเนื้องอกต่อมใต้สมอง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรงที่เรียกว่า ‘Pituitary Adenoma’ เนื่องจากโตช้า หากไม่มีการหลั่งฮอร์โมนมากเกินไปก็มักจะไม่มีอาการ ทำให้ตรวจพบได้ช้า โรคนี้พบได้บ่อยถึง 10% ของเนื้องอกในสมองทั้งหมด และหลายครั้งมักตรวจพบโดยบังเอิญระหว่างการตรวจสุขภาพค่ะ

เนื้องอกต่อมใต้สมอง ชนิดที่หลั่งฮอร์โมนและไม่หลั่งฮอร์โมน

เนื้องอกต่อมใต้สมองแบ่งตามขนาดโดยใช้เกณฑ์ 1 ซม. คือ Macroadenoma (ขนาดใหญ่) และ Microadenoma (ขนาดเล็ก) และแบ่งตามการหลั่งฮอร์โมนเป็น Functional Adenoma (ชนิดที่หลั่งฮอร์โมน) และ Non-functional Adenoma (ชนิดที่ไม่หลั่งฮอร์โมน) โดย Microadenoma ส่วนใหญ่มักไม่มีอาการ แต่หากเนื้องอกมีขนาดใหญ่ขึ้นจนไปกดทับเส้นประสาทสมอง เส้นประสาทตา หรือเนื้อเยื่อสมอง อาจทำให้เกิดอาการต่างๆ เช่น ความผิดปกติของการมองเห็น หรืออาการปวดใบหน้า ส่วนชนิดที่หลั่งฮอร์โมนจะแสดงอาการแตกต่างกันไปตามชนิดของฮอร์โมนที่หลั่งออกมาค่ะ

ประเภทและลักษณะของเนื้องอกต่อมใต้สมองชนิดหลั่งฮอร์โมน

✔️ เนื้องอกหลั่งโปรแลคติน (Prolactinoma)

• มีการหลั่งโปรแลคตินมากเกินไป ทำให้เกิดภาวะโปรแลคตินในเลือดสูง

• เป็นประเภทที่พบบ่อยที่สุด คิดเป็น 40% ของเนื้องอกต่อมใต้สมองทั้งหมด

• ในผู้หญิง จะมีน้ำนมไหลออกมาโดยไม่เกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์หรือการให้นมบุตร

• ทั้งชายและหญิงอาจประสบภาวะมีบุตรยาก และความผิดปกติทางเพศ

✔️ เนื้องอกหลั่งโกรทฮอร์โมน (Growth Hormone-secreting Adenoma)

• หากเกิดก่อนวัยเจริญพันธุ์จะทำให้เกิดสภาวะยักษ์ (Gigantism) หากเกิดหลังวัยเจริญพันธุ์จะทำให้เกิดโรคสภาวะโตเกินไม่สมส่วน (Acromegaly)

• ความสูงจะไม่เพิ่มขึ้นแล้ว แต่ความยาวของมือ เท้า หรือศีรษะจะใหญ่ขึ้น และรูปหน้าอาจเปลี่ยนไป

• เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน, ความดันโลหิตสูง, โรคหัวใจและหลอดเลือด และโรคหลอดเลือดสมองเนื่องจากความผิดปกติของระบบเผาผลาญ

• เพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่, มะเร็งเต้านม และมะเร็งต่อมไทรอยด์

ประเภทและลักษณะของเนื้องอกต่อมใต้สมองชนิดหลั่งฮอร์โมน (ต่อ)

✔️ เนื้องอกหลั่งฮอร์โมนกระตุ้นต่อมหมวกไต (ACTH-secreting Adenoma)

• หลั่งฮอร์โมน ACTH มากเกินไป ทำให้ต่อมหมวกไตหลั่งฮอร์โมนสเตียรอยด์รวมถึงคอร์ติซอลเพิ่มขึ้น นำไปสู่กลุ่มอาการคุชชิง (Cushing's Syndrome)

✔️ เนื้องอกหลั่งฮอร์โมนกระตุ้นต่อมไทรอยด์ (TSH-secreting Adenoma)

• เป็นเนื้องอกต่อมใต้สมองที่พบได้ยากมาก โดยจะสร้าง TSH มากเกินไปจนทำให้เกิดภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน (Hyperthyroidism)

• น้ำหนักลดแม้จะเจริญอาหารมากขึ้น, ทนความร้อนไม่ได้ และชีพจรเต้นเร็ว

✔️ เนื้องอกหลั่งฮอร์โมนกระตุ้นต่อมเพศ (Gonadotropin-secreting Adenoma)

• ผลิตฮอร์โมน LH และ FSH มากเกินไป

• ผู้หญิงจะมีประจำเดือนไม่ปกติ ผู้ชายจะมีอาการอัณฑะโต เสียงต่ำ หรือขนบนใบหน้ายาวเร็วผิดปกติ

• ในเด็กอาจทำให้เกิดภาวะเป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัย (Precocious Puberty)

เนื้องอกต่อมใต้สมอง รักษาอย่างไร

แนวทางการรักษาจะแตกต่างกันไปตามชนิดของเนื้องอกและการหลั่งฮอร์โมน ชนิดที่หลั่งฮอร์โมนจำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างแน่นอน ส่วนชนิดที่ไม่หลั่งฮอร์โมนหากมีขนาดใหญ่จนเกิดอาการทางประสาทก็ต้องรักษาเช่นกัน วิธีการรักษามีทั้งการผ่าตัด การใช้ยา และการฉายรังสี โดยเลือกใช้ตามสภาพของเนื้องอก โดยเฉพาะเนื้องอกหลั่งโปรแลคตินจะเริ่มด้วยการใช้ยาเป็นอันดับแรกซึ่งได้ผลค่อนข้างดี ส่วนเนื้องอกชนิดหลั่งฮอร์โมนอื่นๆ หรือเนื้องอกขนาดใหญ่จะพิจารณาการผ่าตัด เนื้องอกต่อมใต้สมองสามารถปรับปรุงอาการและเพิ่มคุณภาพชีวิตได้ด้วยการวินิจฉัยที่แม่นยำและการรักษาที่ละเอียดอ่อนจากทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญค่ะ

เนื้อหานี้คัดลอกมาจากคอลัมน์โดย ศ.นพ. อี อึนจิก ผู้เชี่ยวชาญด้านต่อมไร้ท่อ Hanaro Medical Foundation ในนิตยสารรายเดือน ‘Healthy Life ฉบับเดือนมกราคม’ ของสมาคมสาธารณสุขแห่งเกาหลี สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติม โปรดอ้างอิงจากคอลัมน์ด้านล่างค่ะ 👇👇👇

ที่ Hanaro Medical Foundation สาขาจงโน เพื่อเสริมสร้างความเชี่ยวชาญในการรักษาโรคต่อมไร้ท่อ เราได้เรียนเชิญ ศ.นพ. อี อึนจิก ผู้เชี่ยวชาญระดับแนวหน้าด้านโรคต่อมไทรอยด์และต่อมใต้สมองมาประจำการค่ะ

ท่านให้การรักษาครอบคลุมทั้งภาวะพร่อง/เกินของฮอร์โมนไทรอยด์, เนื้องอกต่อมไทรอยด์, โรคต่อมใต้สมองและต่อมหมวกไต รวมถึงการรักษาด้วยฮอร์โมนต่างๆ เช่น การชะลอวัยและการเจริญเติบโตในวัยเด็ก, ฮอร์โมนไทรอยด์, ฮอร์โมนต่อมหมวกไต และฮอร์โมนเพศชาย จึงขอเชิญชวนทุกท่านที่สนใจเข้ารับคำปรึกษาค่ะ

ท่านสามารถจองคิวตรวจกับ ผอ.นพ. อี อึนจิก แผนกอายุรกรรมโรคต่อมไร้ท่อ ได้อย่างรวดเร็วและสะดวกสบายผ่าน Naver Reservation ค่ะ

#เนื้องอกต่อมใต้สมอง #เนื้องอกต่อมใต้สมองชนิดไม่ร้ายแรง #ต่อมใต้สมอง #HanaroMedicalFoundation #HanaroMedicalFoundationJongnoCenter